|
مخاطرات بهداشتي شكستن لامپهاي كم مصرف - گروه سلامت – سميه شرافتي: قابليت نورافشاني لامپهاي فلورسنت مبتني بر خواص جيوه است و در اين مورد هيچ عنصر ديگري به اندازه جيوه كارايي ندارد. البته جيوه كه به آن گاهي Quicksilveنيز گفته ميشود، به همان اندازه كه در ايجاد نور سفيد توانايي و كارايي دارد، سمي و خطرناك نيز هست.اين خطرات ناشي از سمي بودن جيوه، بهويژه مغز جنين و كودكان خردسال را تهديد ميكند. به همين علت است كه مقامات رسمي استفاده از آن در برخي كاربردها از دماسنج گرفته تا اتومبيل و سوئيچهاي ترموستات را محدود يا به كلي قدغن كردهاند. در واقع يك سوئيچ ترموستات ساده كه هنوز در برخي خانهها وجود دارد، ميتواند حاوي 3 هزار ميليگرم جيوه باشد كه معادل 600 لامپ فلورسنت فشرده خواهد بود. اما زماني مشكل پديد ميآيد كه لامپي ميشكند.به محض شكستن، بخشي از جيوه به شكل بخار قابل استنشاق فرار ميكند و بخشي ديگر نيز بهصورت پودر سفيدرنگ بسيار نرمي درميآيد كه ميتواند روي فرش و ديگر منسوجات بنشيند. براساس آمارهاي منتشر شده، دستكم يكي از موارد مسموميت با جيوه به لامپهاي فلورسنت تعلق دارد. در اين ميان متخصصان نيز هشدار دادهاند كه استفاده مداوم از لامپهاي فلورسنت موجب بروز عوارض بسياري ازجمله سردرد، اگزما و ديگر عوارض پوستي ميشود؛ بهطوري كه بسياري افراد نسبت به لامپهاي الكتريكي حساس هستند و همين امر موجب ميشود عوارض استفاده از لامپهاي فلورسنت در آنها بيش از ديگران بروز كند و ممكن است دچار چندين عارضه شوند. البته استفاده از لامپهاي كممصرف مطلوب است اما متخصصان پوست به اين نتيجه رسيدهاند كه بهتر است در محلهايي كه افراد مرتبا در آنها حضور دارند از اين لامپها استفاده نشود و در عوض در مكانهاي عبور و مرور و راهروها و پاركينگها و اتاقهاي انتظار و نظاير آن ميتوان از اينگونه لامپها استفاده كرد. با اين حال نبايد اين نكته را ناديده گرفت كه عوارض لامپهاي فلورسنت در مواردي به قدري شديد است كه موجب ايجاد دانههاي قرمز پوستي و اگزماي شديد ميشود و برخي از كشورها مانند انگلستان استفاده از اين لامپها را در برخي از مكانها از سال2011 به بعد ممنوع اعلام كردهاند.همچنين استفاده از برخي انواع لامپهاي فلورسنت و كممصرف ممكن است عامل شروع سردردهاي ميگرني باشد؛ بهطوري كه انجمن ميگرن بريتانيا اخيرا در گزارشي اعلام كرده نسل جديد لامپهاي فلورسنت و كممصرف بهعلت آنكه نور ثابت و با شدت مناسبي ايجاد نميكنند و نور آنها بهصورت لرزشي يا در اصطلاح سوسو زننده است، ممكن است عامل شروع سردرد در مبتلايان به سردردهاي ميگرني باشد.به گفته كارشناسان، انواع قديميتر لامپهاي كممصرف كه اين مشكل را نداشتند، باعث بروز حملات ميگرن نميشوند و بهتر است مبتلايان به ميگرن از اين نوع لامپها به جاي لامپهاي كممصرف و فلورسنت جديد استفاده كنند. با اين حال مهندس علي گوراني با اشاره بهوجود اشعه ماوراي بنفش در لامپهاي فشرده كم مصرف بيان كرد: از اينرو در دنيا پروژهاي تحت عنوان Sunwiseبرخورد خردمندانه با نور خورشيد) مطرح شده كه در ايران هم بسيار قابل توجه است.وي با بيان اينكه ايران جزء كشورهاي با ميزان شيوع فراوان سرطان پوست، پيرپوستي و كاتاراكت بهعلت پرتوگيري از اشعه ماوراي بنفش است، افزود: چون ميزان كم گردش خون چشم سبب ميشود كه اشعه ماوراي بنفش پس از ورود به چشم به حرارت تبديل و بهعلت گردش خون كم حرارت، ديرتر از چشم خارج شود، چشم مستعد ابتلا به كاتاراكت ميشود؛ همچنين، اشعه ماوراي بنفش روي سيستم ايمني بدن تاثير سوئي دارد و در بسياري از اوقات پرتو يونيزان بهشمار ميرود. كارشناس مسئول بهداشت پرتوهاي وزارت بهداشت، پروژه Sunwiseرا يك الزام بهداشتي كشور برشمرد و خاطرنشانكرد: در لامپهاي كممصرف فشرده مرغوب در سطح داخلي از لايه فلورسنت با دقت و كيفيت استفاده ميشود تا بدين ترتيب ميزان تشعشعات اشعه ماوراي بنفش به حداقل برسد. گوراني با بيان اينكه دنياي كنوني مملو از انواع پرتوها و تشعشعات است، گفت: مقادير قابل توجهي از اين تشعشعات طبيعي و مقادير فراواني نيز مصنوعي هستند.وي تشعشعات كيهاني، خورشيدي و زميني را از جمله تشعشعات طبيعي برشمرد و افزود: چون انسان سالانه 11درصد از طريق مواد خوراكي پرتوگيري ميكند، بخشي از تشعشعات نيز اينترنال و داخل بدني هستند.كارشناس مسئول بهداشت پرتوهاي وزارت بهداشت، با اين توضيح كه تعويض لامپهاي كممصرف فشرده بايد از شكستن اين لامپها خودداري كرد تا از پخش بخارات جيوه هر وسيله برقي از منابع مولد اشعه به شمار ميرود، بيان كرد: در اطراف هر وسيلهاي كه الكترون جريان دارد مانند موبايل، تلويزيون، سشوار و ماشين لباسشويي، 2 ميدان الكتريكي و مغناطيسي (الكترومغناطيسي) ايجاد ميشود؛ پس بشر همواره در معرض امواج الكترومغناطيسي است.گوراني انرژي هستهاي و الكترومغناطيس را از انرژيهاي نو، تميز و تجديدپذير برشمرد و يادآور شد: بنابراين انسان با شتاب به سمت آنها ميرود كه متعاقب آن ميزان پرتوگيري هم افزايش مييابدوي درخصوص مكانيسم توليد نور در لامپهاي كم مصرف فشرده گفت: در اين لامپها با استفاده از پرتو ماوراي بنفش اتمهاي جيوه تحريك ميشوند و پرتوهاي ماوراي بنفش توليد ميكنند اما لايه فلورسنت بخش داخلي اين لامپها اين اشعه را به نور مرئي تبديل ميكند و مانع از خروج اشعه ماوراي بنفش ميشود.گوراني بخارات جيوه (فلز سنگين) را براي سلامت خطرناك برشمرد و افزود: از اينرو هنگام مستعمل شدن و در فضا ممانعت شود |
