
کابل چيست
کابل وسیلهای
است که از دو یا چند سیم هادی الکتریکی تشکیل شده و معمولاً در
غلاف محافظی قرار دارد و برای انتقال برق بکار میرود
.
مهمترین و
بیشترین عایقی که در ساختمان کابلها بکار میرود
P.V.C (پلی وینیل کلراید) است که پرتو دور یا.
P.V.C عایقی غیر قابل اشتعال است و این مزیت خوبی در
کابلها میباشد. دارای انعطاف پذیری زیادی میباشد و تنها عیب أن این
است که در درجه حرارت حدود صفر و زیر صفر از أن نمیتوان برای
عملیات کابل کشی مورد استفاده قرار داد. مواردی مانند ارزانی تولید
انبوه و سادگی ساخت باعث شده که بیش از ۹۰ درصد کابلهای فشار ضعیف
از این عایق درست شوند .
نوعی عایق دیگر بنام PET (پلی
اتیلن) برای کابلها بکار میرود که آتشگیر بوده و در مکانهای
اختصاصی بکار میرود .
در بعضی از کابلها از عایق لاستیکی استفاده میشود
که کاربرد زیادی ندارد .
هادی کابلها از
جنس مس و یا آلومینیوم میباشند. در صورتیکه بخواهیم از کابلی با
هادی آلومینیوم برای کابل کشی هوایی استفاده کنیم باید یک رشته آن
فولاد باشد .
برای شناسائی کابلها از حروفی استفاده میشود
که روی کابلها نوشته شده است برخی از این حرف طبق استاندارد آلمان
V.D.E بشرح زیر میباشد
:
N کابل با هادی
مسی
NR کابل با هادی
ألومینیوم
Y علامت عایق
پرتو دور میباشد
H علامت ورق
متالیزه میباشد
T سیم تحمل
کننده در کابل کشی هوایی
R حفاظت فولادی
نواری شکل
Y روکش کمربندی
پرتو دور
R هادی دایره ای
شکل میباشد
E هادی یک رشته
و دایرهای
میباشد
M هادی چند رشته
S هادی بشکل
مثلث
مشخصات کلی کابلها
ساختمان كابلها :
شناسائي كابلها
:
قابليت تحمل بار كابلها
پلاك خواني الكترو موتورها
:
انواع حفاظتها طبق استاندارد دين 40050
كابل :
چند نكته مهم و كوتاه :
مقاومت: عبارت است از عكس ال عملي كه هر عنصر با توجه به ساختمان
اتمي و تعداد الكترون لايه اخر در مقابل عبور جريان يا حركت
الكترونهااز خود نشان ميدهد مقاومت با طول هادي نسبت مستقيم
و با سطح مقطع نسبت عكس دارد . براي اندازه گيري مقاومت فلزات يك
متر از انرا به سطح مقطعيك ميليمتر مربع انتخاب كرده و مقاومت انرا
اندازه گيري ميكنند (جداول اماده براي همه فلزات وجود دارد) كه به
ان مقاومت مخصوص ميگويم و برحسب اهم است
.
وقتي ميگوييم مقاومت يك فلز با طول ان نسبت مستقيم دارد يعني هرچه
طول بيشتر باشد مقاومت هم بيشتر ميشود
L1
و وقتي ميگوييم مقاومت با سطح مقطع نسبت عكس دارد يعني هر چه سطح
مقطع بزرگتر باشد مقاومت كمتر است
L1=L2 S1 نتيجه
R1
واحد مقاومت اهم ميباشد كه با حرف يوناني امگا نمايش ميدهند
.
هدايت الكتريكي عكس مقاومت است هرچه مقاومت بيشتر باشد هدايت كمتر
است و واحد ان مو ميباشد .
G=1/R
مثال: مقاومت يك سيم به طول 100 متر و به سطح مقطع 2 ميليمتر مربع؟
R=A*L/S
R=0.0175*100/2
مقاومت مخصوص =A
طول = L سطح
مقطع =S مقاومت
مخصوص مس =0.0175
|
واحد |
علامت كميت |
نام كميت |
|
اهم |
R |
مفاومت |
|
متر |
L |
طول |
|
ميليمتر مربع |
A ياC |
سطح مقطع |
|
متر/ميليمتر مربع *اهم |
ή |
مقاومت مخصوص |
|
زيمنس يا مو |
G |
هدايت الكتريكي |
|
ميليمتر مربع*اهم/متر |
X |
هدايت مخصوص |
|
كولن |
Q |
مقدار الكتريسيته |
|
امپر |
I |
شدت جريان |
|
ثانيه |
T |
زمان |
|
ميليمتر مربع/امپر |
J |
تكاثف جريان |
ساختمان كابلها
:
هر نوع هادي كه جريان برق را از خود عبور داده و توسط موادي از
محيط اطراف خود عايق شده باشد را كابل مينامند . مهمترين و بيشترين
عايقي كه در ساختمان كابلها بكار ميرود عبارتند از
P.V.C(پلي وي نيل كلرايد) كه پرتو دور يا پلاستيك ناميده
ميشود .
P.V.C عايقي غير
قابل اشتعال است و اين مزيت خوبي در كابلها ميباشد داراي انعطاف
پذيري زيادي ميباشد و تنها عيب ان اين است كه در درجه حرارت
حدود صفر و زير صفر از ان نميتوان براي عمليات كابل كشي مورد
استفاده قرار داد مواردي مانند ارزاني توليد انبوه و سادگي ساخت
باعث شده كه بيش از 90 در صد كابلهاي فشار ضعيف از اين عايق
درست شوند. نوعي عايق ديگر بنام
PET(پلي اتيلن) براي كابلها بكار ميرود كه اتشزا بوده و
در مكانهاي اختصاصي بكار ميرود . در بعضي از كابلها از عايق
لاستيكي استفاده ميشود كه كاربرد زيادي ندارد
.
هادیها :
هاديها از جنس مس و يا الومينيوم ميباشند . در صورتيكه بخواهيم از
كابلي با هادي الومينيوم براي كابل كشي هوايي استفاده كنيم بايد يك
رشته ان فولاد باشد .براي شناسائي كابلها از حروفي استفاده ميشود
كه روي كابلها نوشته شده است برخي از اين حرف طبق
استاندارد المانV.D.E
بشرح زير ميبا
: شد
N كابل با هادي مسي
NR كابل با هادي الومينيوم
Y علامت عايق پرتو دور ميباشد
H علامت ورق متاليزه ميباشد
T سيم تحمل كننده در كابل كشي هوايي
R حفاظت فولادي نواري شكل
Y روكش كمربندي پرتو دور
R هادي دايره اي شكل ميباشد
E هادي يك رشته و دايرهاي ميباشد
M هادي چند رشته
S هادي بشكل مثلث
مثال :
روي كابلي نوشته شده Nyyre--0.6/1kv
مشخصات
ان چيست؟
N هادي از جنس مس
Y روكش هادي از جنس P.V.C
Y روكش كمربندي از جنس
P.V.C
R هادي بشكل دايره ميباشد.(سطح مقطع كابل
)
E هادي يك رشته و مفتولي ميباشد
.
و حداكثر ولتاژ مجاز بين فاز و نول 600 ولت و حداكثر ولتاژ مجاز
بين دو فاز حداكثر 1000ولت ميباشد .
شناسائي كابلها :
سايز سيمها و كابلها بر حسب سطح مقطع طبقه بندي شده و طبق جدول زير
است :
0.5 - 0.75 - 1 - 1.5 - 2.5 -
4-6-10-16-25-35-50-70-95-120-150-185-240-300-400-500
1.5*4 2.5*4 4*4 6*4 10*4 16*4 10+25*3
16+35*3 25+50*3 70+120*3 70+150*3 95+180*3 120+240*3
مثال : كابل 10+25*3 چه كابلي ميباشد؟
اين كابل سه هادي به سطح مقطع 25 ميليمتر مربع براي فازهاي اصلي و
يك هادي به سطح مقطع 10 ميليمتر مربع براي نول دارد
.
كابلهاي روغني :
كابلهاي روغني : در بعضي از كابلها از كابلها از عايق هادي ها كاغذ
ميباشد ابتدا ذرات بخار و هواي داخل كاغذ را گرفته و به روغن كه
عايق خوبي ميباشد اغشته ميكنند ضخامت كاغذها بسيار كم است و دور هر
هادي چندين دور پيچيده ميشود به اين كاغذها كاغذ اشباع شده ميگويند
.
روي نوار روغني يك كاغذ متاليزه از جنس الومينيم ميپيچند كه وظيفه
دارد ميزان مغناطيسي اطراف هر هادي را محدود نموده و از اثر ان روي
ميدان مغناطيسي فاز ديگر بكاهد . از كابلهاي روغني بيشتر در فشار
متوسط استفاده ميشود و بعلت گراني خود كابل و همچنين مفصل و سر
كابل در فشار ضعيف بندرت استفاده ميشود .ممكن است بجاي يك غلاف
سربي از سه غلا كه بدور هر فاز پيچيده شده استفاده شود در اين صورت
به ان كابل روغني سه غلافه ميگويند .
قابليت تحمل بار كابلها
مقادير فوق براي دما 20 درجه سانتيگراد ميباشد و در صورتيكه دما
افزايش پيدا كند و يا تعداد كابلها زياد شود بايد در ضرايب جداول
زير مقدار بار دهي كابلها ضرب شود
|
سه رشته |
دو رشته |
يك رشته |
سطح مقطع |
|
25 |
30 |
35 |
1.5 |
|
35 |
40 |
50 |
2.5 |
|
45 |
50 |
65 |
4 |
|
60 |
65 |
85 |
6 |
|
80 |
90 |
110 |
10 |
|
110 |
120 |
155 |
16 |
|
135 |
155 |
200 |
25 |
|
165 |
185 |
250 |
35 |
|
200 |
235 |
310 |
50 |
|
245 |
280 |
380 |
70 |
|
295 |
335 |
460 |
95 |
|
340 |
380 |
535 |
120 |
|
390 |
435 |
610 |
150 |
|
445 |
490 |
685 |
185 |
قابليت تحمل كابلها كابلهاي يك رشته و چند رشته در صورت قرار گرفتن گروهي در زمين
10 |
8 |
6 |
5 |
4 |
3 |
2 |
تعداد كابل در گودال |
|
0.60 |
0.62 |
0.65 |
0.70 |
0.70 |
0.80 |
0.90 |
ضريب كاهش |
ضریب بار مجاز كابل در درجه حرارت محيط
35 |
30 |
25 |
20 |
15 |
10 |
5 |
درجه حرارت محيط برحسب سانتيگراد |
|
0.76 |
0.85 |
0.93 |
1.0 |
1.07 |
1.13 |
1.2 |
ضريب بار |
یکی از
اصلی ترین وسایل در صنعت برق هدایت این انرژی توسط سیم و کابل هاست
.نقش کابل ها بسیار پر اهمیت است که می بایست اصول اولیه در
انتخابو نصب و کاربرد و شرایط نگهداری از آن را به درستی اجرا نمود
تا موجبات خسران در این سیستم نگردد. در این مبحث به کابلهای مورد
استفاده درپست های برق فوق توزیع و انتقال می پردازیم . كابلهاي
بكار رفته در پستهاي
فشار قوي از لحاظ كاربرد و سطح ولتاژ به سه دسته كابلهاي فشارمتوسط
،فشار ضعيف و كابلهاي فرمان سیستم های حفاظتی تقسيمبندي
ميشوند. در انتخاب
کابل ها دانستن خصوصیاتی همچون مواد عايقي ، جنس و تعداد
هاديها،سطح مقطع هاديها، جنس غلاف و زره داراي اهمیت ميباشد
. انتخاب صحیح کابل و نصب آن اهمیت دارد . انتخاب بدون رعایت اصول
و استاندارد هاباعث تلفات بیش از اندازه در کابل و یا از بین رفتن
خود کابل میشود . لذا با شناخت اصول و استانداردهای تعریف شده برای
کابل ها سعی می کنیمبهره وری در این سیستم را به بیشینه برسانیم
:
كابلدر حقيقت
نوعي هادي است كه داراي پوشش عايقي ميباشد.
ساختمان كابل از بخشهاي مختلفي تشكيل شده است كه عبارتند از
هادي،عايق، پوسته عايق، پوسته هادي، پوسته فلزي، پركننده، زره و
غلاف كه هر يك وظيفه خاصي را بعهده داشته و در مجموع قابليت
هدايتالكتريكي و استقامت الكتريكي، مكانيكي و شيميايي كابل را
برآورده ميسازند
.
در ساختمان كابلها
به طور عمده دو دسته مواد هادي و عايق بكار ميروند.
كابلها اغلب از هاديهايي در مركز، پوشش عايقي، پوسته در اطراف هادي
و عايق، زره و غلاف بيروني جهت حفاظت در برابر اثرات شيميايي و
مكانيكي تشكيل ميگردند
.
شكل زیر برش مقطعي كابل را نشان ميدهد.
پوسته بكار رفته در اطراف هادي براي جلوگيري از تخليه جزئي بين
هادي و عايق بكار ميرود،به
همين دليل بايد اتصالات اين پوسته با پوشش عايقي بطور كامل برقرار
باشد .
پوسته فلزي كابل شامل سيمها
و نوارهايي است كه در راستاي طول كابل، در اطراف آن، زير يك غلاف
بيروني پيچيده ميشوند.
اين مجموعهمسيري را با امپدانس بسيار پايين براي جريانهاي
اتصال كوتاه فراهم ميآورند
.
برای برسی کابلها ابتدای امر باید واژه هایی که توسط آن کابلها را
دسته بندی می کنیم
- مغزي: هاديهاي
قرار گرفته در داخل كابل كه وظيفه انتقال توان را بعهده دارند
.
-
پوسته: لايهاي
كه وظيفه كنترل ميدان الكتريكي را در درون عايق بعهده دارد. همچنين
سطح يكنواختي را در مرزهاي عايقي ايجاد كرده وبه پركردن فضاي خالي
در اين مرزها كمك ميكند
.
- غلاف: پوشش
استوانهاي شكل
يكپارچه و پيوسته فلزي يا غيرفلزي كه معمولاً اكسترودشده ميباشد
.
- غلاف بيروني:
غلاف غيرفلزي كه جهت اطمينان از حفاظت كابل در برابر عوامل خارجي،
بر روي پوششهای فلزی بكار ميرود
.
- غلاف فلزي:
غلافي كه معمولاً از جنس سرب، آلياژ سرب، آلومينيوم و يا آلياژ
آلومينيوم ميباشد
و بصورت صاف يا موجداربر روي مغزی
(های) كابل بكار ميرود
تا از لحاظ مكانيكي حفاظت آن را برآورده سازد
.
- غلاف
جداكننده: غلاف داخلي كه بين دو پوشش فلزي غير هم جنس بكار ميرود
.
- زره: پوششي كه
از نوار(ها) يا سيمهای فلزی تشكيل شده و عموماً جهت حفاظت كابل در
برابر اثرات مكانيكی
خارجي بكار ميرود
.
- پوسته فلزي
(شيلد): لايه فلزي زمينشدهاي
كه جهت محدودكردن ميدان الكتريكي درون كابل و محافظت از آن در
برابر اثرات الكتريكي خارجي بكار ميرود.
غلاف فلزي و زره هم ميتوانند
نقش شيلد را بعهده بگيرند
.
- پوسته هادي:
پوستهاي
الكتريكي كه از مواد فلزي يا غيرفلزي نيمه هادي تشكيل شده و روي
مغزيهاي بهم
تابيده بكار ميرود
تا بايكنواخت كردن سطح خارجي هادي و ميدان روي آن از بروز
تخليه جزئي در فواصل احتمالي بين عايق و هادي جلوگيري كند
.
- پوسته عايق:
پوستهاي
الكتريكي كه از مواد غيرفلزي يا فلزي نيمه هادي تشكيل شده و عايق
را ميپوشاند.
اين پوسته با محدود كردنميدان الكتريكي مغزيها
از تخليه جزئي و نشت جريان بين مغزيها
و ساير لايههاي
پوشاننده جلوگيري ميكند
.
- پوشش داخلي:
پوششي غيرفلزي كه مجموعه مغزيهاي
(و در صورت وجود پركنندههاي)
يك كابل چند مغزي را در بر گرفته و بر روي پوشش محافظ بكار ميرود
.
- پركننده:
موادي كه جهت پركردن فضاي خالي باقيمانده بين مغزيهاي
يك هادي چند مغزي بكار ميرود
.
- عايق
ترموپلاستيك: عايق ساخته شده
از جنس پلاستيك كه در محدوده حرارتي مربوط به مشخصه پلاستيك، در
اثر گرم شدن شل شدهو در اثر سردكردن، مجدداً سخت ميشود.
اين نوع عايق در هنگام شل شدن انعطافپذير
بوده و قادر به شكل گرفتن ميباشد
.
- عايق كراس
لينكشده: عايق
ساخته شده از مواد ترموپلاستيك يا كوپليمر يا تركيبي بر پايه يكي
از اين مواد كه ساختار مولكولي داخليآن تحت فعل و انفعالات شيميايي
از قبيل جوشدادن
و يا پروسههاي
فيزيكي از قبيل تابش، تغيير مييابد
.
خصوصیات کابلها :
تقسيمبندي
هاديهاي بكاررفته در كابلهاي عايقي از دو ديدگاه صورت ميگيرد،
كابلهاي با نصب ثابت و كابلهاي انعطافپذير.در
نصب ثابت دو نوع هادي وجود دارد. كلاس 1 تنها براي هاديهاي يكپارچه
و كلاس 2 براي هاديهاي رشتهاي.
هاديهاي بكاررفته د ر كابلهاي انعطافپذير
نيز به دو كلاس 5 و 6 تقسيم ميشوند،
كه هادي كلاس 6 انعطافپذيرتر
هستند .
هاديهاي يكپارچه از مس خالص، مس انيله
شده با روكش فلزي،
آلومينيوم خالص يا آلياژ آلومينيوم ساخته ميشوند.سطح
مقطع اين هاديها دايرهاي
ميباشد و
مشخصات آنها در جدول زیر ارائه شده است. هاديهاي با سطح مقطع 25
ميليمترمربع و بيشتر تنها جهت كاربردهاي خاص ميباشند.
براي اين دسته از هاديها در صورتي كه كابل چند مغزي باشد،سطح مقطع
هادي ميتواند
دايرهاي يا فرم
داده شده باشد .
جدول مشخصات هاديهاي يكپارچه (كلاس 1
)
|
سطح مقطع نامي mm2 |
حداكثر مقاومت هادي در 20 درجه سانتيگراد (W/km) |
|
|
|
هادي مسي گرد |
|
هادي آلومينيوم گرد يا فرمداده شده، بدون روكش، با پوشش فلزي يا با روكش فلزي |
|
|
بدون روكش |
با پوشش فلزي |
||
|
5/0 |
36 |
7/36 |
- |
|
75/0 |
5/24 |
8/24 |
- |
|
1 |
1/18 |
2/18 |
- |
|
5/1 |
1/12 |
2/12 |
1/18 |
|
5/2 |
41/7 |
56/7 |
1/12 |
|
4 |
61/4 |
7/4 |
41/7 |
|
6 |
08/3 |
11/3 |
61/4 |
|
10 |
83/1 |
84/1 |
08/3 |
|
16 |
15/1 |
16/1 |
91/1 |
|
25 |
727/0 |
- |
20/1 |
|
35 |
524/0 |
- |
868/0 |
|
50 |
387/0 |
- |
641/0 |
|
70 |
268/0 |
- |
443/0 |
|
95 |
193/0 |
- |
320/0 |
|
120 |
153/0 |
- |
253/0 |
|
150 |
124/0 |
- |
206/0 |
|
185 |
- |
- |
164/0 |
|
240 |
- |
- |
125/0 |
|
300 |
- |
- |
100/0 |
ابعاد هاديهاي
كابل فشار متوسط و فشار ضعيف بايد به گونهاي
باشد كه ظرفيت مناسب جهت حمل جريان مشخص شده را داشته باشند
.
كليه كابلهاي قدرت تك فاز
بايد يك هادي با ابعاد مناسب جهت حمل جريان و يك هادي اتصال زمين
كه مقدار ظرفيت جريان نامي آن حداقل 100درصدهادي فاز باشد، داشته
باشند.در كابلهاي قدرت سه فاز بايد عمر سرويسدهي
كابل حداقل برابر با عمر طراحي پست باشد
.
كابل بايد مشخصههای
عايق موردنياز را در محدودههای
دمایی نامی خود و حداكثر دمای محيط و گرمای ايجادشده
توسط خود كابل، در حين سرويسدهی
را حفظ كند .
سه هادي با ابعاد مناسب و يك هادی با اتصال زمين با ظرفيت جريان
نامي حداقل 58درصد هادي فاز، داشته باشند
.
كليه كابلهاي قدرت و كنترل بايد از طول يكپارچه بوده و هيچگونه
اتصال در آن وجود نداشته باشد. هاديهاي متعلق به فيدرهاي مختلف و
يا دسته سيمهاي
مختلف نبايد در يك كابل قرار گيرند
.
كابل CT و
PT بايد چهارمغزي باشند به جز كابلهايي كه براي سيگنالهاي
سنكرونيزاسيون ميباشند
كه ميتوانند2
مغزي داشته باشند .
اگر غلاف و اتصال آن نتواند در برابر حداكثر جريان 50 هرتز تخمين
زده شده عبوري از غلاف به مدت 5/0 ثانيه در لحظه خطاي زمين،
پايداري كند، هاديهاي زمين موازي بايد در طول كابل كشيده شوند . در
صورتي كه كابل در محل مرطوبي نصب شود، عليالخصوص
در مواردي كه در زمين دفن ميگردد،
و نيز در مواردي كه درمحيطهاي
خورنده شيمايي نصب ميگردد
بايد مشخصههاي
عايق خود را حفظ كند .
براي انتخاب كابلهاي قدرت، پارامترهاي زير بايد در نظر گرفته شود
:
ظرفيت
عبور پيوسته جريان
- ظرفيت اتصال
كوتاه
- افت ولتاژ
براي انتخاب كابلهاي كنترل پارامترهاي زير بايد در نظر گرفته شود
:
- افت ولتاژ
مجاز
- ضرايب بار و
اضافه جريان ترانسفورماتورهاي اندازهگيري
- بزرگترين
جريان بار
- كابل قدرت
فشار متوسط ، فشار ضعيف و كابلهاي كنترل و حفاظت بايد داراي لايههاي
زير باشند :
- پوستههادي
(تنها براي كابلهاي فشار متوسط):پوسته هادي بايد از تركيبات نيمه
هادي اكسترودشده باشد .
- عايقبندي
: كليه كابلهاي فشار ضعيف و كنترل و حفاظت بايد عايق
PVC مقاوم در برابر آتش داشته باشند. كابلهاي فشار متوسط
بايد داراي عايق XLPE(پلياتيلن
كرانس لينك شده)، مناسب براي كلاس مربوطه باشند
.
- پوشش عايق:
پوشش PVC بايد
بر روي عايق هاديهاي كابلهاي فشار ضعيف و حفاظت و كنترل بكار رود
اين پوشش بايد بدون هيچ مشكلي جدا شود. بعنوان مثال هنگامي كه كابل
در حال نصب ميباشد،
عايق هاديها نبايد صدمه ببيند
.
- غلاف ( تنها
براي كابلهاي فشار متوسط و كنترل و حفاظت) : كليه كابلهاي مدارهاي
CT و PT
، مدارهاي كنترل و كابلهاي فشار متوسط بايد داراي غلاف
سربي باشند، ضخامت غلاف سربي بايد به گونهاي
باشد كه در برابر حداكثر جريان خطاي زمين به مدت 5/0 ثانيه پايداري
نمايد .
- پوشش
PVC (تنها براي كابلهاي فشار متوسط، كنترل و حفاظت):
پوشش PVC بايد
بر روي غلاف بكار رود تا غلاف و زره را از لحاظ الكتريكي از هم جدا
كند .
- زره :كليه
كابلهاي چندمغزي بايد داراي زرهي از نوارهاي فولاد گالوانيزه
باشند. نوارهاي بكاررفته در زره كليد كابلهاي تك مغزي بايد از جنس
مواد غيرمغناطيسي (آلومينيوم) باشند همچنين زره بايد در برابر
حداكثر جريان خطاي زمين به مدت 5/0 ثانيه پايداري كند
.
- غلاف كلي :
كليد كابلها بايد بوسيله غلافي از جنس
PVC پوشانده شوند. اين غلاف بايد ضداشتعال بوده و از
مواد ضدآب تهيه شود .
- قرقره كابل :
كليه كابلها
بايد بر روي قرقرهاي
پيچيده شوند كه قطر آن به اندازه كافي بزرگ باشد تا از تغيير مشخصههاي
فيزيكي هادي جلوگيري بعمل آيد . طراحي، ساختار و استحكام قرقرهها
بايد به گونهاي
باشد كه امكان حمل مطلوب هادي به مقصد موردنظر بدون هيچگونه
جابجايي، ساييدگي و يا ساير آسيبهاي
ناشي از حمل و نقل، مسير باشد. قرقرهها
بايد قادر به پايداري در برابر كليه تنشهاي
ناشي از عمليات نصب باشند. هر انتهاي هادي بايد به طرز ايمن و
مناسبي آببندي
و به قرقره بسته شود. علاوه بر علامتهاي موردنياز جهت حمل و نقل،
هر قرقره بايد داراي صفحه نشانهاي
باشد كه شماره سريال، ابعاد و تعداد هاديها، طول هادي، فلش مشخصكننده
انتهاي كابل، وزن كل و وزن خالص بر روي آن درج شود. علامتهاي مربوط
به اندازهگيري
بايد به فاصله هر 1 متر بر روي كابل فراهم گردد
.
- طول كابل :
كابلها بايد در
حداكثر طول ممكن جهت حمل و نقل، تهيه گردند. استوانهاي
كه كابل بر روي آن پيچيده ميشود
بايد بيش از يك تكه از كابل را شامل گردد
.
- مشخصههاي
مغزي : كابلها
بايد بصورت زير براساس رنگكدگذاري
شوند .
- رنگهاي قرمز،
زرد و سبز جهت هاديهاي فاز
- سياه براي
نوترال و ساير اتصالات
- زرد / سبز
براي اتصالات زمين (تنها مورد كابلهاي
فشار ضعيف )
- خاكستري براي
مدار DC
هاديهاي كابلهاي
كنترل بايد داراي نشانهگذاري
عددي باشند. اين نشانهگذاري
بايد از بهترين كيفيت پوده و نبايد بر اثر تماس در حين حمل و نقل
پاك شود. همچنين شمارهها
بايد قابل تشخيص باشند .
مشخصههاي كابل
و سازنده بايد در طول كابل و در جاي مناسب بصورت پيوسته آورده شود
و داراي جزئيات زير باشد :
- نام و علامت
تجاري سازنده
- سال توليد
- ولتاژ نامي
- تعداد مغزيها
و سطح مقطع
- طول كابل
- سيني كابل
:
در صورتي كه از سيني كابل استفاده شود، سيني بايد از فولاد
گالوانيزه گرم ساخته شود. ساختار سيني بايد به گونهاي
باشد كه در صورت قرار گرفتن كابلها در سيني كابل، در نقطه مياني
بين پايههاي
نگهدارنده آن بيش از 5/0 سانتيمتر شكم وجود نداشته باشد. نگهدارندههاي
كابل بايد به فاصله حداكثر 3 متر از هم قرار گيرند
.
- متعلقات كابل
:
گلندهاي كابل بايد براي نوع كابل مورداستفاده مناسب باشند. گلند
كابل بايد از فولاد ضد زنگ ساخته شود
.
تعداد كافي نسبت پلاستيكي كابل بايد در نظر گرفته شود
.
كليه تجهيزات و متعلقات جهت تكميل كابلكشي
بايد مطابق با نيازهاي نصب فراهم گردد
.
- سر كابلها
و كلمپها
:
سركابلها و
كلمپها بايد در
برابر حرارت قابل جمعشدن
باشند .
سركابل بايد با كليه متعلقات لازم جهت نصب مطلوب، كامل گردد
.
لعاب بايد صاف و سخت بوده و كليه بخشهاي چيني را كه در معرض هوا
قراردارد كاملاً بپوشان و براي نصب خارج از ساختمان بايد به رنگ
قهوهاي تيره
باشد.چيني نبايد مستقيماً با مواد سخت پوشانده شود و در صورت نياز،
بايد واشري بين چيني و قطعه اتصال قرار گيرد
.
كليه سطوح كلمپهاي
چيني كه در تماس با واشر هستند بايد به دقت زمين شود و بدون لعاب
باشد وسيله چفت و سب زره بايد قادر به بستن زره كابل باشد به گونهايكه
كلمپ در برابر هرگونه اتصال كوتاه ناشي از كنده شدن زره كه از بدنه
گلند به اتصالدهندهها
جريان مييابد
ناپايداري نمايد .
- كابل كششي
:
كليه كابلها
بايد در سيني كابل و يا در داكتها نصب شوند، بر روي صفحات فولادي
محكم شوند و يا در شيارها و يا نمونههايي
در زمين خوابانده شوند .
يك سيستم مشترك براي شمارهگذاري
كابل بايد در مورد ساير وسايل نيز بكار گرفته شود
.
كابلها بايد از تابش مستقيم آفتاب مصون بمانند، يعني كليه كابلهايي
كه روي سطح زمين قرار دارند بايد پوشانده شوند يا در محفظهاي
قرار گيرند .
كليه سوارخها و يا گوديهاي موجود در مجموعه كابل بايد بعد از اينكه
كابل بوسيله مواد مقاوم در برابر آتش نصب گرديد، بسته شوند
.
در صورتي كه كابل از زير جاده رد شود، بايد در درون لولههايي
قرار گرفته و حداقل 80 سانتيمتر زير سطح زمين دفن شوند
.
هاديهاي درون اطاقك و بين جعبه ترمينالها
و تجهيزات بايد در مجراهاي پلاستيكي خوابانده شوند. كليد سيمكشيها
بايد علامتگذاري
شود .
كابلهاي كنترل،
هاديها و سيمهاي
كنترل بايد داراي علامتگذاری باشند. انتهاي كابل بايد با يك شماره
هادي مجزا و شماره كابل، علامتگذاري شود. هادي بايد علاوه بر آنبا
مشخصههاي
ترمينال خود علامتگذاري شود. مدارهاي كابل قدرت بايد علامتگذاري
توان AC داشته
باشند .
كابلهاي كنترل بايد با وسيله جداكننده مناسب از كابلهاي قدرت جدا
شود .
كابلهايي كه در داخل ساختمان در درجه حرارت بالا
نصب ميگردند
بايد از مواد عايقي تشكيل شوند كه با نيازهاي مربوط به اين نوع
محيط همخواني داشته باشد
.
خطر آتش بايد با انتخاب كابلهايي كه غلافهاي مقاوم در برابر آتش
دارند و با آرايش مناسب مسير كابلها، محدود گردد
.
عواقب ناشي از آتش بايد با آرايش كابل بوسيله جداسازي فيزيكي يا
ايجاد فاصله، محدود گردد .
جعبهها و جعبه
اتصالات بايد به اندازه كافي جا داشته باشد كه هاديها بتوانند به
طرز مرتب و قابل اطمينان درون آن اتصال يابند و آرايش جعبهترمينالها
و جايگذاري آنها بايد به گونهاي
باشد كه آزمون و تشخيص خطا به سهولت امكانپذير
باشد. جعبه كنترلها،
جعبه اتصالات و كابلها بايد داراي ذخيره باشند تا در صورتي كه
تجهيز اضافهاي
در آينده نصب گرديد، حداقل گسترش در آنها موردنياز باشد
.
به منظور افزايش در سطح مقطع، هاديها ميتوانند
بصورت مواردي نصب گردند. سطح مقطع هادي به گونهاي
انتخاب ميگردد
كه نيازي به موازي كردن بيش از دو هادي نباشد
.
هادي كابل فشار متوسط و فشار ضعيف بايد از رشته سيمهاي
مسي انيله شده نرم تشكيل شود.هادي كابلهاي
كنترل و حفاظت بايد از حداقل 3 رشته مسي تشكيل شوند. مسطح مقطع اين
رشتهها در مورد
كابلهاي كنترل نبايد كمتر از 5/2 ميليمتر مربع و در مورد هاديهاي
مدار CT و
VT نبايد كمتر از 6 ميليمتر مربع باشد
.
درهاديهاي رشتهاي
غيرمتراكم با سطح مقطع دايره (كلاس 2) ،اين هاديها از جنس مس خالص،
مس انيلهشده با
پوشش فلزي، آلومينيوم خالص، آلياژ آلومينيوم با پوشش فلزي،
آلومينيوم با روكش فلزي يا آلومينيوم داراي روكش و پوشش فلزي ساخته
ميشوند
.
سطح مقطع هاديها رشتهاي
آلومينيومي بيش از 10 ميليمتر مربع ميباشد،
اما در كاربردهاي خاص سطوح مقطع 4 و 6 ميليمتر مربع نيز ميتواند
استفاده شود. كليه سيمهاي بكاررفته در هاديهاي رشتهاي
كلاس 2 داراي سطح مقطع يكسان ميباشند
.
- هاديهاي رشتهاي
متراكم با سطح مقطع دايرهاي
و فرم داده شده (كلاس 2 )
اين نوع هاديها از جنس مس خالص، مس انيلهشده
با پوشش فلزي، آلومينيوم خالص يا آلياژ آلومينيوم ميباشند.
سطح مقطع هاديهاي با سطح مقطع دايرهاي
16 ميليمتر مربع و در مورد هاديهاي با سطح مقطع فرم داده شده 25
ميليمتر مربع و بيش از آن ميباشد
.
نسبت قطر دو سيم با سطح مقطع متفاوت در اين هاديها حداكثر 2 ميباشد.
تعداد سيمهاي بكاررفته در هر هادي و مقاومت آن در20 درجه سانتيگراد
در جداول ارائه شده است .
1-3-2- هاديهاي
انعطافپذير
(كلاس 5 و 6 )
جنس اين نوع هاديها مس يا مس انيله
شده با پوشش فلزي
است. سيمهاي بكاررفته در اين نوع هاديها داراي سطح مقطع يكسان ميباشند
.
قطر سيمها و مقاومت هادي در 20 درجه سانتيگراد و ضريب تصحيح مقاومت
هادي برحسب درجه حرارت در جداول ارائه شده است
.
جدول مشخصات هاديهاي رشتهاي
|
سطح مقطع نامي هادي (mm2) |
حداقل تعداد سيمهاي بكاررفته در هادي |
|
|
|
|
|
|
|
|
حداكثر مقاومت هادي در 20 درجه سانتيگراد (W/km) |
|
|
|
|
هادي دايرهاي (غيرمتراكم ) |
|
|
هادي دايرهاي متراكم |
|
|
|
هادي فرم |
|
هادي مسي |
|
هادي آلومينيوم با سيمهاي بدون روكش، با پوشش فلزي يا با روكش فلزي |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
سيم بدون روكش |
سيمهاي با پوشش فلزي |
|
|||||
|
مس |
آلومينيوم |
|
مس |
|
آلومينيوم |
|
مس |
آلومينيوم |
|
||||
|
5/0 |
7 |
- |
- |
|
- |
|
- |
|
- |
0/36 |
7/36 |
- |
|
|
75/0 |
7 |
- |
- |
|
- |
|
- |
|
- |
5/24 |
8/24 |
- |
|
|
1 |
7 |
- |
- |
|
- |
|
- |
|
- |
1/18 |
2/18 |
- |
|
|
5/1 |
7 |
- |
6 |
|
- |
|
- |
|
- |
1/12 |
2/12 |
- |
|
|
5/2 |
7 |
- |
6 |
|
- |
|
- |
|
- |
41/7 |
56/7 |
- |
|
|
4 |
7 |
7 |
6 |
|
- |
|
- |
|
- |
61/4 |
7/4 |
41/7 |
|
|
6 |
7 |
7 |
6 |
|
- |
|
- |
|
- |
08/3 |
11/3 |
61/4 |
|
|
10 |
7 |
7 |
6 |
|
- |
|
- |
|
- |
83/1 |
84/1 |
08/3 |
|
|
16 |
7 |
7 |
6 |
|
6 |
|
- |
|
- |
15/1 |
16/1 |
91/1 |
|
|
25 |
7 |
7 |
6 |
|
6 |
|
6 |
|
6 |
727/0 |
734/0 |
20/1 |
|
|
35 |
7 |
7 |
6 |
|
6 |
|
6 |
|
6 |
524/0 |
529/0 |
868/0 |
|
|
50 |
19 |
19 |
6 |
|
6 |
|
6 |
|
6 |
387/0 |
391/0 |
641/0 |
|
|
70 |
19 |
19 |
12 |
|
12 |
|
12 |
|
12 |
268/0 |
270/0 |
443/0 |
|
|
95 |
19 |
19 |
15 |
|
15 |
|
15 |
|
15 |
193/0 |
195/0 |
320/0 |
|
|
120 |
37 |
37 |
18 |
|
15 |
|
18 |
|
15 |
153/0 |
154/0 |
253/0 |
|
|
150 |
37 |
37 |
18 |
|
15 |
|
18 |
|
15 |
124/0 |
126/0 |
206/0 |
|
|
185 |
37 |
37 |
30 |
|
30 |
|
30 |
|
30 |
0991/0 |
100/0 |
164/0 |
|
|
240 |
61 |
61 |
34 |
|
30 |
|
34 |
|
30 |
0754/0 |
0762/0 |
125/0 |
|
|
300 |
61 |
61 |
34 |
|
30 |
|
34 |
|
30 |
0601/0 |
0607/0 |
100/0 |
|
|
400 |
61 |
61 |
53 |
|
53 |
|
53 |
|
53 |
0470/0 |
0475/0 |
0778/0 |
|
|
500 |
61 |
61 |
53 |
|
53 |
|
53 |
|
53 |
0366/0 |
0369/0 |
0605/0 |
|
|
630 |
91 |
91 |
53 |
|
53 |
|
53 |
|
53 |
0283/0 |
0284/0 |
0469/0 |
|
|
800 |
91 |
91 |
53 |
|
53 |
|
- |
|
- |
0221/0 |
0224/0 |
0367/0 |
|
|
1000 |
91 |
91 |
53 |
|
53 |
|
- |
|
- |
0176/0 |
0177/0 |
0291/0 |
|
|
1200 |
- |
- |
- |
|
- |
|
- |
|
- |
0151/0 |
|
0247/0 |
|
|
1400 |
- |
- |
- |
|
- |
|
- |
|
- |
0129/0 |
|
0212/0 |
|
|
1600 |
- |
- |
- |
|
- |
|
- |
|
- |
0113/0 |
|
0186/0 |
|
|
1800 |
- |
- |
- |
|
- |
|
- |
|
- |
0101/0 |
|
0165/0 |
|
|
2000 |
- |
- |
- |
|
- |
|
- |
|
- |
0090/0 |
|
0149/0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
جدول تبدیل واحدهایی که در
صنعت سیم و کابل کاربرد دارند
Commonly Used Conversion Factors
|
|
Weight, Force and Mass Conversions |
|
|
To convert from |
ounces (avdp) To |
Multiply by |
|
grams |
0.03527 |
|
|
kilograms |
newtons |
9.807 |
|
kilograms |
ounces (avdp) |
35.27 |
|
kilograms |
pounds (avdp) |
2.205 |
|
newtons |
kilograms |
0.102 |
|
ounces (avdp) |
grams |
28.35 |
|
pounds (avdp) |
kilograms |
0.4536 |
|
kilograms/cm² |
psi |
14.223 |
|
kilograms/mm² |
psi |
1422.3 |
|
megapascals (Mpa) |
psi |
145.04 |
|
newtons/meter² |
pascals |
1 |
|
newtons/meter² |
psi |
0.000145 |
|
pascals |
newtons/meter² |
1 |
|
pascals |
psi |
0.000145 |
|
pounds/in² (psi) |
kilograms/cm² |
0.07031 |
|
pounds/in² (psi) |
kilograms/mm² |
6894.8 |
|
pounds/in² (psi) |
pascals |
6894.8 |
|
angstroms |
inches |
3.937 ? 10-9 |
|
centimeters |
inches |
0.3937 |
|
centimeters |
feet |
0.03281 |
|
feet |
centimeters |
30.48 |
|
feet |
meters |
0.3048 |
|
feet |
millimeters |
304.8 |
|
inches |
angstroms |
2.54 ? 108 |
|
inches |
centimeters |
2.54 |
|
inches |
meters |
0.0254 |
|
inches |
millimeters |
25.4 |
|
meters |
angstroms |
1 ? 1010 |
|
meters |
feet |
3.281 |
|
meters |
inches |
39.37 |
|
millimeters |
feet |
0.003281 |
|
millimeters |
inches |
0.03937 |
|
dwt (pennyweight) |
grams |
1.555 |
|
dwt (pennyweight) |
ounces (avdp) |
0.05486 |
|
dwt (pennyweight) |
ounces (troy) |
0.05 |
|
grams |
dwt (pennyweight) |
0.643 |
|
grams |
ounces (avdp) |
0.03527 |
|
kilograms |
pounds (avdp) |
2.205 |
|
kilograms |
pounds (troy) |
2.679 |
|
ounces (avdp) |
dwt (pennyweight) |
18.23 |
|
ounces (avdp) |
grams |
28.35 |
|
ounces (avdp) |
ounces (troy) |
0.9115 |
|
ounces (troy) |
dwt (pennyweight) |
20 |
|
ounces (troy) |
ounces (avdp) |
1.097 |
|
ounces (troy) |
pounds (avdp) |
0.06857 |
|
ounces (troy) |
pounds (troy) |
0.08333 |
|
pennyweights |
(see dwt) |
|
|
pounds (avdp) |
ounces (troy) |
14.58 |
|
pounds (avdp) |
kilograms |
0.4536 |
|
pounds (troy) |
kilograms |
0.3732 |
|
pounds (troy) |
ounces (troy) |
12 |
|
centimeters/sec |
ft/min |
1.9685 |
|
centimeters/sec |
inches/sec |
0.3937 |
|
ft/min |
inches/sec |
0.2 |
|
ft/min |
centimeters/sec |
0.508 |
|
gram-centimeters |
ounces-inches |
0.01389 |
|
inches/sec |
ft/min |
5 |
|
microhm cm |
ohms/cir.mil ft |
6.015 |
|
ohms/cir.mil ft |
microhm cm |
0.1662 |
|
ohms/cir.mil ft |
ohms mm²/meter |
0.001662 |
|
ohms/ft |
ohms/meter |
3.281 |
|
ohms/meter |
ohms/ft |
0.3048 |
|
ohms mm²/meter |
ohms/cir.mil ft |
601.5 |
|
ounces/inch |
شاذالکتریک
عرضه کننده سيم وکابل
لوازم الکتريکي
کابلهای کنترل
کابلهای مسلح
کابلهای شيلدار
کابلهای زره دار
کابلهای آرمردار
کابل خود نگهدار
کابلهای ضد آتش
کابلهای جرقه زن
کابلهای ترموکوبل
سيم وکابلهای ارت
کابلهای جوشکاري
کابلهای ابزار دقیق
کابلهای کانسنتریک
کابلهای آلومينيومي
کابلهای تحت افشان
کابلهای مهارسرخود
کابلهای فشارضعيف
کابل هاي فشار قوي
کابلهای فشار متوسط
کابلهای انتقال
اطلاعات
سيم وکابل خشک
وافشان
کابلهای MDFوLSHF
کابل هاي کواکسيالRG
سیم هاي ساختمانُي و
نسوز
سیم هاي کيسه اي
وقلع اندود
سیم زیرگچی.
نسوز.شیشه اي
کابلهای مخابراتي
هوايي زميني
کابلهای مقاوم در
مقابل مواد